English (United States)Nederlands - nl-NL
Home Blogs Skepsis Congres op 3 november 2007

Login



Skepsis Congres op 3 november 2007 Print E-mail
Read : 1540 times

Skepsis Congres op 3 november 2007Het Skepsis Congres van dit jaar had de naam 'Ter discussie' en had, in tegenstelling tot vorig jaar ('Het Paranormale'), meerdere onderwerpen, te weten: de klimaatverandering, gezondheidsclaims in de voedingsindustrie en Het Nieuwe Leren. De rode draad in deze drie onderwerpen: de maatschappelijke controverse die ze oproepen.

Gewapend met wat tijdschriften (Quest, Triv, Intermediair) was ik de trein ingestapt, in de wetenschap dat de treinreis langer zou duren dan normaal: de NS had dit weekend weer eens oprispingen en ik kon, zo bleek, gerust een uur bij mijn gebruikelijke reistijd van Scheveningen naar Utrecht optellen. De tijdschriften zouden het vertragingsleed wat goed kunnen maken.

De dag begon met de klimaatverandering door menselijk toedoen, die, vanzelfsprekend, ter discussie werd gesteld, want: is die klimaatverandering wel door menselijk toedoen? Prof. dr. G.J. Komen (van de RUU en het KNMI) en Prof. ir. H.P. van Heel (van de TU Delft) spreken hierover, en zijn het, tot elkaars verbazing, best met elkaar eens. Zij concluderen dat er, ondanks de historische bewijzen dat het klimaat van zichzelf ook verandert, toch wel degelijk aantoonbaar sprake is van een menselijke interventie in de temperatuur op aarde.

Beide maken zich zorgen over de gevolgen hiervan, want, zo blijkt uit het verhaal van Komen, het is altijd weer hetzelfde: de armen en geteisterden door moeder natuur krijgen het in de toekomst nog zwaarder, terwijl de rijkere mensen (inkomen gemiddeld boven de 1000 $ per jaar) de klimaatverandering mogelijk best economisch kunnen opvangen. Natte gebieden worden natter, droge gebieden worden nog droger. Er worden oplossingen voorgesteld om de verandering op te vangen, maar het probleem blijft dat de berekende marges van de veranderingen erg breed zijn en niemand precies weet hoe het zich allemaal écht zal ontwikkelen.

Er is zowel lof als kritiek op de film van - inmiddels Nobelprijswinnaar - Gore, want hij doet (en deze term komt vandaag meermaals terug) aan 'alarmisme' wat je in gewoon Nederlands zou kunnen vertalen met 'sensatiezucht'. Wat hij laat zien is misschien in absolute zin wel waar: de ijskappen smelten en de aarde is in gevaar, maar wat hij verzuimt te zeggen, is dat het tempo hiervan misschien wel duizend jaar bestrijkt. Kortom wordt er ingespeeld op menselijke angsten en emoties en worden nuances uit het oog verloren. Zelf had ik niets anders verwacht van deze Al Gore-gladjakker die mijns inziens onterecht de Nobelprijs kreeg. Ik kijk altijd naar iemands achtergrond en uitstraling en ik zie in Gore nou niet bepaald een hoogstaande idealist zonder financiële belangen.

Er volgt nu een belangrijke huishoudelijke mededeling, namelijk dat de rijke Skepsis bibliotheek voortaan een thuishaven gevonden heeft in de Rijksuniversiteit Utrecht, waardoor een goede toegankelijkheid en bereikbaarheid gewaarborgd zijn.

Na de lunchpauze gaat het congres verder. Marianne Stasse-Wolthuis, als voedingsdeskundige verbonden aan het Voedingscentrum, spreekt over de claims op vele voedingsadditieven en 'gezondheidsproducten'. De echte vitaminen komen pas vrij als Marie Prins (bestuurslid Skepsis met lange staat van dienst) een gepeperde vraag stelt aan Stasse-Wolthuis. Hoe, in hemelsnaam, wil de EU in de nabije toekomst alle gezondheidsclaims op producten gaan beoordelen? Een deelnemer uit het publiek wijst er fijntjes op dat slechts 5 % van alle gezondheidsclaims wetenschappelijk te onderbouwen zijn en dat de EU helemaal geen mankracht heeft om de duizenden claims (per land) binnen een paar jaar te kunnen beoordelen. Stasse-Wolthuis heeft niet echt een weerwoord en geeft de sceptische vragenstellers gelijk.

In het publiek verlangt men terug naar het ouderwetse potje pindakaas waarvoor geen dolle toevoegingen nodig waren. Als je je boterhammetje ging eten, roerde je de pindakaas gewoon even om zodat de olielaag aan de bovenzijde vermengd werd met de rest.

Zelf storen mij de her en der in haar betoog geuite aannames van Stasse-Wolthuis. Ik hoor haar namelijk zeggen dat bepaalde producten zoals Yakult (of een vergelijkbaar product), inderdaad aantoonbaar gezond zijn en dat melk een 'waardevol voedingsproduct is wat niemand zal bestrijden'. Hier ben ik het niet mee eens, want ik ken studies die er op wijzen dat de inname van melk en andere zuivelproducten juist bijdraagt aan osteoporose. Hoe meer zuurvormende (=dierlijke) producten je eet, hoe meer het zuur-base evenwicht in je lichaam verstoord wordt, waardoor bijvoorbeeld reuma kan optreden.

Zelf ben ik al sinds mijn negentiende veganist, en ik kan u vertellen dat ik zeer sterke botten heb en nog nooit iets gebroken heb. Ik heb absoluut geen calciumtekort. Juist in het westen waar vooral oudere mensen veel melk drinken om botontkalking te voorkomen - daartoe opgeroepen door onder andere het Voedingscentrum - treedt de grootste osteoporose op. Stasses uitspraak is wat mij betreft allang achterhaald en foutief.

Zij geeft zelf(s) toe dat het de bedrijven zelf zijn die zulke 'gezondheidsdrankjes' (enzovoort) produceren die 'wetenschappelijke' onderzoeken financieren. Hierbij komt er niet zelden een positieve uitslag voor de producten van dat bedrijf zelf uit de bus, wat de hele betrouwbaarheid van het onderzoek in een ongeloofwaardig daglicht doet staan. U ziet dat ik de discussie hier in mijn eentje voortzet, want ik vraag mij af met welke pet op mevrouw Stasse-Wolthuis spreekt. Wat betreft de hele voedingsmiddelen industrie ben ik zeer sceptisch en alle voortdurende achterhaalde feiten (wat is bijvoorbeeld kankerverwekkend, wat niet, wat is gezond, wat niet?) en wisselende schijven van vijf, en alle schandalen in de voedingsindustrie geven daar alle reden toe.

Over naar de laatste aangename spreker: de heer Ir. Ralph Hanzen. Hij is de ingelaste spreker omdat prof. dr. M.A. Peletier niet kon komen. En: wat een gelukstreffer! Skepsis vindt in hem de perfecte spreker. Hij neemt de tijd om zijn verhaal over "Het Nieuwe Leren" duidelijk neer te zetten zonder ergens langdradig te worden. Hij en zijn bond de BON (Beter Onderwijs Nederland) beijveren zich voor kwaliteit in het onderwijs en zijn hele verhaal toont aan dat de vele onderwijsvernieuwingen helemaal niet zo'n verbetering zijn.

Zelf kan ik dit uit twaalf jaar docentschap beamen. Ook ik heb onderwijskundige vernieuwingen zien komen en gaan. Soms in zo'n snel tempo, dat iets wat nog maar nauwelijks geïntegreerd was door de overbezette docenten, er al weer uit gegooid moest worden omdat er al weer iets nieuws was verzonnen. Opgelegd van 'bovenaf', een fenomeen waar Hanzen zich ook tegen verzet. Zo blijven de docenten achter de feiten, die zij zelf vaak niet verkiezen, aanhollen.

Hanzen geeft een klein maar aansprekend voorbeeld uit zijn eigen vak, de Wiskunde. In 'Het Nieuwe Leren' mogen de leerlingen geen oplossingen van stellingen worden aangeboden, omdat het goed zou zijn (met nadruk op het woordje 'zou') dat de leerling deze zelf uitvindt. En in de eindtermen Wiskunde staan zinnen die het publiek van vandaag met verbaasde ogen aanschouwen.

Zo staat er: "De leerling leert een wiskundige argumentatie op te zetten en te onderscheiden van meningen en beweringen, en leert daarbij met respect voor ieders denkwijze wiskundige kritiek te geven en te krijgen."
Voor mezelf vertaal ik zo'n zin in de volgende situatie: de ene leerling zegt tegen de ander: "2 2=4" waarop de ander zegt: "Nee joh, 2 2=3." Hierop moeten de ene leerling met zeer veel respect en sociale vaardigheden in discussie met de ander waarom 2 2 geen 4 is. Nooit geweten dat Wiskunde Maatschappijleer is. Ook blijkt uit Hanzens verhaal dat voor zijn eigen vak bijvoorbeeld 55 % van alle docenten die voor de klas staat, daar niet voor bevoegd is (want ook de bevoegdheidseisen vervagen).

Ik als docent kan alleen maar beamen dat nieuw niet altijd goed is, wat ook de slotconclusie van Hanzen is. In de maatschappij heerst een vernieuwingsgekte waardoor er veel menselijke energie en potentieel (onder docenten en leerlingen) in de maalmolen verloren gaat. Tijd voor bezinning dus. De BON geeft het goede voorbeeld.

Dat was Skepsis op 3 november 2007: belangrijke thema's, een brede maatschappelijke discussie en inbreng en betrokkenheid zijn nodig bij alle drie de thema's.

Skepsis was vandaag ook heel royaal: men kon alle oude nummers van Skepter die zij nog hadden meenemen, indien men dit wilde. Zelf gaat Skepsis binnenkort volop virtueel met een vernieuwde website. Tijden veranderen nu eenmaal en de papieren Skepter zal mogelijk minder gaan verschijnen. Zelf 'scoorde' ik een wel heel oud nummer, jaargang 1, nummer 2, juni 1988, waarin ik een interessante tekst las van Rob Nanninga over pendelen en een tekst van Marcel Hulspas over glaasjedraaien in Utrecht Overvecht (waar ik zelf ongeveer acht jaar gewoond heb).

Ik ben benieuwd wat volgend jaar het thema zal zijn. De dag was zinvol en het was leuk Jan Willem Nienhuys weer te zien. Hem ken ik via de zaak Robbert van den Broeke. Ook had ik nog een plezierig gesprekje met een sympathieke man van 80 jaar die er net als ik vorig jaar bij was. Hij zei aan het eind van het congres tegen me: "Tot volgend jaar dan maar weer!"

Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007 Skepsis Congres 2007
 

Add comment


Security code
Refresh